VOC (Uçucu Organik Bileşikler) Ölçümü Nedir?

EPA’nın tanımına göre VOC atmosferik fotokimyasal reaksiyonlara katılan karbon monoksit, karbon dioksit, karbonik asit, metalik karbürler veya karbonatlar ve amonyum karbonat hariç herhangi bir karbon bileşiği anlamına gelir.

Hava kalitesi ve çalışma ortamı, baca gazı, su ve toprak kapsamlarında VOC ölçümü örnekleme ve analizi yapılmaktadır.

VOC (Uçucu Organik Bileşik) Nedir?

Uçucu organik bileşikler (VOC) organik yapıda kaynama noktası düşük ve kolay buharlaşabilme özelliği bulunan, doğada ve sanayide yaygın olarak yer alan karbon bazlı tehlike arz eden bileşiklerdir.

VOCler boya, vernik cila, döşeme gibi yapı malzemelerinde, temizleyiciler ve dezenfektanlar, oda spreyi, deodorant gibi ev ve kişisel bakım ürünleri ile kuru temizleme uygulanmış giysiler, yapıştırıcılar, ofis yazıcıları ve fotokopi makineleri gibi günlük hayatın her alanında yer almaktadır. Benzin, akaryakıt, petrol ve gaz çıkarma ve işleme ünitelerindeki emisyonlarda da VOClere rastlanmaktadır.

VOC, iç mekanların havasında buhar olarak yer alabilen, insan maruziyetinin uzun süreli olması durumunda kanserojenik etkiler gösterir. Uçucu organik bileşikler havada düşük oranlarda yer alsa bile yorgunluk ve baş ağrısı gibi semptomlar ortaya çıkmaktadır. Düşük oranlarda sürekli maruz kalınması halinde ise solunum yolu rahatsızlıkları ortaya çıkabilir.

VOC bileşiklerinin bazıları şu şekilde sıralanabilir; 1-büten, izopiren, etil benzen, trans-2-büten, etan, n-hekzan, m+p-ksilen, etilen, cis-2-büten, i-hekzan, o-ksilen, 1.3-bütadien, asetilen, n-heptan, 1,2,4 trimetilbenzen, n-pentan, propan, n-oktan, 1,2,3 trimetil benzen, propen, i-pektan, i-oktan, 1,3,5 trimetil benzen, n-bütan, 1-penten, benzen, formaldehit, i-bütan, 2-penten, toluen.

VOC Ölçümü Nedir?

VOC ölçümü, bazı sektörlerde çalışma şartlarından dolayı meydana gelen ve havaya karışan uçucu organik bileşiklerin yoğunluğunun belirlenmesi için yapılan ölçüm türüdür. VOC ölçümünde insan sağlığı için zararlı olan uçucu organik kimyasallar (mutajen, kansorejen vb.) ile yanıcı, patlayıcı uçucu organik bileşiklerin bir günlük çalışma koşulları referans alınarak ortamdaki uçucu organik bileşiklerin konsantrasyonu ölçülür.

Çevre mevzuatında, Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği, Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği, Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü Yönetmeliği, Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik çerçevelerinde, VOC ölçüm, örnekleme ve analizi yapılmaktadır.

VOC Ölçümü Nasıl Yapılır?

VOC ölçümü; baca, dış ve iç ortam havası gibi alanlardan alınan numuneler ile aktif olarak yapılabilir. Ayrıca hava kalitesi ölçümlerinde pasif örnekleme olarak da yapılmaktadır.  Aktif örneklemede genel prensip standartlarının belirlemiş olduğu akışta, standart hacimdeki hava aktif karbon gibi absorblayıcı maddeler içeren tüplerden geçirilir.  Bu şekilde uçucu bileşiklerin absorblanması sağlanır. Ölçümün ardından tüpün hava almayacak şekilde kapatılması sağlanır. Standartlara uygun taşıma ve saklama şartlarında VOC analizi için laboratuvara gönderilir.

Pasif örneklemede ise tüpler, modelleme programı ile belirlenen noktalara yerleştirilir. Uçucu organik bileşiklerin herhangi bir cihaz bulunmadan doğrudan tüpün içindeki absorban içerisinde tutulması sağlanır. Absorblayıcı madde seçimi, standartlarda tespit edilen VOC çeşitlerine göre belirlenir.

Toprak ve sudan uçucu organik bileşik ölçümü yapabilmek için ulusal ve uluslararası standartlar kullanılır.

VOC Analizi Nasıl Yapılır?

VOC analizi, gaz kromatografi cihazları ile yapılmaktadır. GC-FID, GC-MS ya da GC-MS-MS cihazları ile istenilen hassasiyetlerde analiz yapılmaktadır.

Baca, iç ve dış ortam havasındaki VOC ölçümü neticesinde elde edilen aktif karbon tüpleri, laboratuvarlarda ön işleme tabi tutulur. Ön işlem, absorban madde üstüne absorblanan uçucu organik bileşiklerin uygun çözücü içine alınarak desorbe edilmesi ve cihazda okutulmak için hazır hale getirilmesidir.

Su ve/veya topraktan elde edilen numuneler laboratuvara ulaştırıldığında standart ön işleme tabi tutulur. VOC’ler çözücü içine alınarak GC-FID, GC-MS ya da GC-MS-MS cihazlarında okutmalar yapılmasının ardından miktarsal ve bileşik olarak tayin edilir.

AEM Laboratuvarı; uzman kadrosu, teknik olanakları ve kaliteli hizmet anlayışı ile VOC ölçümü ve analizi konusunda Türkak’tan akredite, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan yetkilidir.

https://www.aem.com.tr/