Mikrobiyolojik analizler, bir malzemedeki (örneğin yiyecek, içecek, çevresel veya klinik numune) mikroorganizmaların tespiti, tanımlanması veya sayımı için biyolojik, biyokimyasal, moleküler veya kimyasal yöntemlerin kullanılmasıdır. Bu işlemlerle Escherichia coli (E. coli), fekal koliform, toplam koliform, Fekal streptococcus ve enterococcus, Legionella spp, Pseudomonas aureginosa, Salmonella spp., heterotrofik bakteri, Clostridium perfringens gibi pek çok mikroorganizma türü tespit edilebilir.
Bu mikroorganizmalar içerisinde en sık analiz edilenler ise koliform, E.coli, fekal koliform ve toplam canlı sayısı olarak belirlenmiştir.
Koliform Grubu Bakteriler
Koliform bakterileri çubuksu, gram negatif 35-37 °C’de laktoz fermante ederek asit ve gaz üreten sıcakkanlı hayvanların dışkılarında bolca bulunan bakterilerdir; ama sulak ortamlarda, toprak ve bitkilerde de bulunurlar. Çoğu zaman kendileri hastalığa neden olmazlar; ama kolay kültürlenirler, suda varlıkları dışkı kaynaklı zararlı patojenlerin de suda bulunabileceğine işaret eder.
Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği, İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik, Yüzme Havuzlarının Tabi Olacağı Sağlık Esasları ve Şartları Hakkında Yönetmelik, Yüzeysel Sular ve Yeraltı Sularının İzlenmesine Dair Yönetmelik’te koliform bakteri sayımı istenmektedir.
Mikrobiyolojik su analizlerinde toplam koliform analizi şu şekilde yapılmaktadır.
- En Muhtemel Sayı Tekniği (Çoklu Tüp Dilüsyon Yöntemi)
- Katı Besiyerine Ekim
- Membran Filtrasyon Yöntemi
Koliform mikroorganizması çeşitli hastalıklara neden olabilmektedir. Deri enfeksiyonu, sivilce, arpacık gibi birçok ciddi probleme sebep olan bu bakteri türünün çeşitli analiz çalışmalarıyla tespit edilmesi gerekmektedir.
Gıdalarda bazı mikroorganizmalar yer almaktadır. Ancak insan sağlığı açısından zararlı olan mikroorganizmaların insana geçmemesi için gerekli tedbirler alınmalıdır. Yönetmelik kapsamında gıdalarda bulunabilecek mikroorganizma limitleri tespit edilmiştir. Yönetmelik baz alınarak akredite laboratuvarlarında gerçekleştirilecek çeşitli analiz yöntemleri ile gıdalardaki mikroorganizma oranı ve gıdaların üretim koşulları tespit edilebilir.
Koliform bakteriler ayrıca kaplıcalar ve sığ kuyu sularında bulunmaktadır. Derin su kaynakları ve kuyularda yüzey suyunun topraktan geçerken süzülmesidir.
Koliform Analiz Yöntemleri
En Muhtemel Sayı Yöntemi
Farklı bir analiz tekniği olan EMS, tüp besiyerlerine inokule yapılan su numunesinin inkübasyonu neticesinde oluşan renk değişikliği ve bulanıklık farkının istatiksel ilişkisi belirlenir. Su numunesinden 3 ardışık dilüsyon hazırlandıktan sonra her dilüsyon 3 ya da 5 adet tüpe inokule edilir ve inkübasyona bırakılır. Bulanıklık yönünden araştırılır. Eğer E. coli varlığı varsa tüplerde renk ve bulanıklık açısından farklılaşma olur. Metot, çoklu tüplerde görülen renk değişikliği ve yoğunluk farkı neticesinde bakteri varlığına ilişkin yaklaşık bir sayı da sağlar.
Katı Besiyeri Yöntemi
Mikrobiyolojik analizlerde tercih edilen yöntemlerden biri de katı besiyeri yöntemidir. Toplam koliform ve E. coli de dahil tüm mikroorganizmalar için kullanılabilir. Bu teknikte her mikroorganizma için üretilmiş besiyerleri kullanılabilir. Bu analizde oluşan kolonilerin sayımı yapılır. Ekim sonucundaki organizma sayısı hesaplanarak sonuç elde edilir. Komojenik besiyerleri tür ayırımında klasik besiyerlerine kıyasla daha kısa sürede ve daha net sonuçlar alınır.
Membran Filtrasyon Metodu
Bu analiz metodunda su örneğinin bilinen bir miktarı membran filtreden geçirilir. Muhtemel koliformların membran filtre yöntemi ile 35±0,5 °C 24 saat seçici besiyerinde inkübasyona tutulur ve oluşan muhtemel koliform kolonileri doğrulanarak koliform ve E. coli miktarı tayin edilir.
AEM Laboratuvarı; uzman kadrosu, teknik olanakları ve kaliteli hizmet anlayışıyla mikrobiyoloji analizi konusunda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan yetkili, TÜRKAK’tan akredite bir kuruluştur.
