Asbest, ucuz, hafif ve bol miktarda olması, yüksek ısılara karşı dirençli olması ve kimyasallara karşı dayanımının yüksek olması nedeniyle yaygın olarak tercih edilen demir, magnezyum, kalsiyum, sodyum içeren silikat mineralidir. Asbest, birçok avantajı sebebiyle yaygın olarak tercih edilmekteydi. Ancak sağlık açısından risk teşkil etmesi nedeniyle kullanımı yasaklanmıştır.
Ülkemizde asbest ile ilgili sınırları ve kuralları oluşturan çeşitli mevzuatlar ve yönetmelikler mevcuttur. Her ne kadar 2010 yılında yasaklanmış olsa da asbest varlığını hala sürdürmektedir. Üretimi ve kullanımı yasak olan asbest mineralinin varlığından şüphelenilen durumlarda ortamda asbest mineralinin olup olmadığının belirlenmesi için asbest analizinden yararlanılmaktadır.
Asbest Analizi Nedir?
Asbest analizi, Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik kapsamında talep edilen bir analiz türüdür. Kanserojen etkisi olan ve üretimi yasaklanan asbest türevleri; uzman kişiler tarafından asbest söküm işlemi ile ortamdan uzaklaştırılır. Asbest söküm işleminin yapılabilmesi için asbest analizi gerekir.
Asbest ölçümü, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü yetkilendirmesi neticesinde katı numunelerde asbest analizi, ortamdaki askıda asbest lifi olmak üzere iki türlü yapılmaktadır.
Katı Numunelerde Asbest Analizi
Katı numunelerde asbest analizi, yapı ve malzemelerde bulunan asbestin araştırılmasıdır. Katı numune analizi sırasında antofilit, amosit, tremolit, aktinolit, krizotil ve krokidolit olarak bilinen 6 asbest türü izlenmektedir. Yapılan analizlerin ardından yapılarda asbestin olup olmadığı belirlenmektedir. Asbest olması durumunda asbest söküm uzmanları ile söküm işlemleri yapılmaktadır.
İnşaat tadilatı, kentsel dönüşüm, gemi tadilatı ya da ömrü tamamlanan gemilerin gemi kazanımından önce asbest envanter raporu aşamasında katı numuneler alınır ve asbestin hangi malzeme veya bölümde yer aldığı tespit edilir.
Havadaki Askıda Asbest Lifi Analizi
Havadaki askıda asbest lifi analizi laboratuvar uzmanları tarafından yapılmaktadır. Bu analizde ortamda uçucu olarak yer alan asbest lifleri örneklenir. Örneklenen numuneler, laboratuvarda analiz edilir.
Ortam Asbest Ölçümün Örneklenmesi
Ortam asbest örneklemesi; 25 mm MCE filtreden pompa yardımı ile ortamın havası geçirilerek örneklenir. Filtreden geçirilen hava hacmi 3-10 m3 arasında olmalıdır. Pompanın çekiş hızı ise 7-16 l/dk arasında olmalıdır. Örneklenen filtreler sarsıntısız ve ışık görmeyecek şekilde laboratuvara getirilmelidir.
Asbest sökümü yapılan ortamlarda bulunan kişilerin sağlığının etkilenmemesi için asbest ölçüm ve analizleri yapılmaktadır.
AEM Laboratuvarı; asbest analizi, asbest envanter raporu gibi hizmetler Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Belediyeler nezdinde yetkili olarak paydaşlarına hizmet vermektedir.
